مهمات هوایی و نیروی هوایی ایران / بخش دوم
این سلاح دورزن بنا به ضرورت های جنگی در طول هشت سال دفاع مقدس علیه ارتش بعث عراق طراحی و ساخته شده و با علامت AGM-20/379 نشان داده می شود.
در حال حاضر زوبین بهسازی و ارتقا یافته است.AGM-379 جزو مهمات با هدایت دقیق(Precision Guided Munition- PGM) محسوب و در حال حاضر در نیروی هوایی به کار گرفته می شود.پیشران این موشک را یک راکت با سوخت جامد و سرجنگی آن را یک بمب نفوذی در کلاس وزنی و عملکردی M-116 حاوی خرج انفجاری شدید(HE) تشکیل داده است.

حسگر موشک را یک دوربین تلوزیونی که با خلبان خودکار موشک در ارتباط است،تشکیل می دهد.دوربین توسط دو موتور در سمت و ارتفاع در حرکت بوده و زاویه دید IL5 درجه را برای موشک تامین می نماید. این موشک در اختیار نیروی هوایی بوده و از صدور ان اطلاعی در دست نمی باشد.
مشخصات فنی زوبین به شرح زیر است:
قطر: 40.6 سانتیمتر
پهنای بال: 1.228 متر
سرجنگی: 340 کیلوگرم حاوی HE
وزن کل: 560 کیلوگرم
حداقل برد: 20 کیلومتر
◊ پلاتفورم نيروي هوايي:F -4E

دومین سلاح 750 پوندی اپتیکی یاسر نام دارد که آن هم از سرجنگی 750 پوندی نفوذی M-117 استفاده می نماید و بر خلاف زوبین،این سلاح در واقع همانند یک راکت بالستیک عمل می کند. پیشران و سطوح کنترل این موشک قابل مقایسه با موشک هاوک می باشد.

بمب هدایت شونده قدر:
غربی ها ادعا می کنند که قدر،بمبی با هدایت تلویزیونی GBU-8 امریکاست که در جنگ ویتنام برای زدن پل ها و افزایش دقت اصابت به کار برده شد. برای زدن هدف توسط بمب مذکور ابتدا خلبان هدف را رویت کرده سپس روی ان قفل و مهمات را رها می کند تا به ان اصابت نماید. در واقع در این محصول امکان تغییر هدف وجود ندارد و بمب به صورت رها کن و فراموش کن عمل می نماید.بعد ها خط اطلاعاتی نیر به بمب اضافه شد.این خط این امکان را فراهم می کند که بمب به سوی منطقه هدف رها شده و تصاویر منطقه توسط بمب رویت و به کابین مخابره شود.در نتیجه خلبان می تواند هدف را تغییر داده و هدف دیگری انتخاب کند.در حقیقت نمونه های مختلفی از قدر تولید شده که می تواند به صورت شلیک و رها کن عمل کرده و خلبان در دایره عملیات از زمان رها شدن تا اصابت ان را کنترل کند.قدر،قابل استفاده به وسیله رها سازی از هواپیماهای اف 4 ای و اف 5 ای/اف و از ارتفاع بالا بوده و در خدمت نیروی هوایی ایران می باشد.
قطر: 18 اینچ
پهنای بال: 44 اینچ
وزن کل:1111 کیلوگرم
حداکثر برد : بین 20 الی 60 کیلومتر
◊ پلاتفورم نيروي هوايي:F -4E,F-5 E/F

نوع اول داراي فيوز مجاورتي در دماغه است و نوع دوم داراي يك سر جنگي سنگين وزن با فيوز تاخيري است كه با انرژي جنبشي خود، قبل از انفجار در هدف نفوذ مي كند. از نوع اول بيشتر عليه اهداف بزرگ و سخت استفاده مي شود. سيستم پيشرانه در هر دو نمونه، يك موتور راكتي با سوخت مايع مي باشد كه در پشت سر جنگي تعبيه شده است.
موشك هوا به زمين هدايت تلوزيوني AGM-65 را بايد اولين موشك ضد تانك ساخته شده براي پرتاب از هواپيما دانست. نمونه پايه اين موشك در سال 1972 وارد ارتش امريكا شد. اين مدل كه AGM-65E نام داشت داراي هدايت تلوزيوني و برد 3 كيلومتر و توانايي انجام عمليات تنها در روز و آب و هواي مناسب بود. موشكهاي هدايت تلوزيوني داراي يك دوربين بر روي دماغه خود هستند كه زير يك محفظه شيشه اي قرار داده شده است. خلبان هواپيماي خود را به طرف هدف بر گردانده و دوربين سر موشك را روشن ميكند و تصاوير به صورت مستقيم در درون مانيتور كوچك درون كابين پخش ميشوند. خلبان با كمك تصاوير اين دوربين كه قابليت درشت نمايي تصوير را تا فاصله زيادي دارد، هدف را پيدا كرده و دوربين را روي آن قفل ميكند. بعد از شليك، موشك به صورت خودكار به طرف هدف هدايت شده و در اين لحظه فقط هدف در ديد دوربين خواهد بود تا به هدف بر خورد كند. تنها مدلهاي A و B ماوريك داراي هدايت تلوزيوني هستند و مدلهاي D و G و F اين موشك داراي هدايت تصوير برداري فرو سورخ است. روش هدايت فرو سرخ در واقع همان هدايت تلوزيوني مي باشد، با اين تفاوت كه دوربين داراي سيستم فرو سرخ است و ميتواند در شب نيز تصاويري با فيلتر فرو سرخ در اختيار خلبان قرار دهد. مدل E ماوريك نيز تنها مدل هدايت ليزري اين موشك ميباشد. موشكهاي هدايت ليزري به وسيله پرتوي ليزري تابيده شده از غلاف هدف گيري ليزري هواپيما به طرف هدف و دنبال كردن امواج منعكس شده ليزر از هدف، به طرف آن هدايت ميشوند. ماوريك در مدلهاي مختلف داراي سر جنگنده با وزن 56 تا 135 كيلوگرم است. اين وزن سر جنگنده براي در هم كوبيدن هر نوع تانكي كافي است. مدل D اين موشك 16 كيلومتر برد و 1150 كيلومتر در ساعت سرعت دارد . وزن سر جنگنده 135 كيلو گرم و وزن موشك 218 كيلوگرم است.
◊ پلاتفورم نيروي هوايي:F -4

موشک هوا به زمین استاندارد:
این موشک یک موشک هوا به زمین ضد تششع یا (آرم) است ساخت شرکت جنرال داینامیکس امریکاست و گونه توسعه یافته موشک استاندارد (آر-آی-ام-66)است.
موشک استاندارد (بی)یکی از سلاح های اصلی جنگنده اف-4 جی نیروی هوایی بود.این موشک نیز گونه آموزشی داشت.
در حین سالهای سخت جنگ و پس از ان اقدامات ارزشمندی در جهت اضافه نمودن توانایی سرکوب دفاع هوایی به اشباح نهاجا صورت پذیرفت ، شاید نخستین اقدام از این دست ازمایشات مربوط به موشک AGM-78A استاندارد بر روی فانتومهای ایرانی بوده است، هدف از این ازمایش به کار گیری این سلاح در برابر ناوگانهای دریایی مهاجم مسلح به تدابیر سخت افزاری دفاع از خود اعلام شد ، و در سال 1380 خبر رسمی تولید نگارش بهینه سازی شده این موشک با نام ذوالفقار با بیان فرمانده وقت نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران اعلام گردید. موشک ضد رادار استاندارد در حالت پایه دارای برد 98 کیلومتری و یک رادار غیر فعال است که پس از تنظیم پیش از اغاز ماموریت قابلیت رهگیری گستره وسیعی از فرکانسهای امواج ساطع شده از منابع راداری را دارا است.
مشخصات موشک استندارد:
طول:4.57 متر
مساحت باله:108 سانتی متر
قطر:34.3 سانتی متر
وزن:620 کیلوگرم
سرعت:2.5 ماخ
برد:90 کیلومتر
پیشرانه: MK 27 MOD 4 dual-thrust solid-fueled rocket
ساخت شرکت آیرو جت
کلاهک:97 کیلوگرمی –ترکشی

مبتنی بر یک موشک هوا به هوا, موشک پرتو سوار Kh-66 اولین موشک هوا به سطح وارد شده به خدمت (1968) برای هواپیما های تاکتیکی شوروی بوده است.گرچه مشکل استفاده در بکارگیری آن ثابت شده است, به عنوان مثال هواپیمای پرتاب کننده باید به سوی هدف شیرجه بزند.موشک Kh-23 یک نمونه با هدایت فرمان رادیویی بود که ابتدا رد 1968 تست شد اما مشکلات با سیستم هدایت این معنی را می داد که آن تا 5 سال آینده نمی تواند وارد خدمت شود. بنابراین در 1971 کار دوباره بر روی یک نمونه با حسگر نمیه فعال لیزری آغاز گردید که نتیجه موشک Kh-25 شـــــد.
تست حالت Kh-27 در 8 آگوست 1975 بر روی یک میگ-27 آغاز گردید اما تا 2 سپتامبر 1980 وارد خدمت نشد.ناتو کد نام AS-12 کگــــــــــلر Kegler ر ابرای این موشک تعیین کرد و در نتیجه این موشک جایگیزن موشک سنگین تر Kh-28 ) AS-9 ) شد.
در 1973 Victor Bugaiskii به ریاست مهندسی دفتر منصوب شد و کار برای ترکیب Kh-23M , Kh-25 و Kh-27 به داخل یک سیستم تک واحد برای کاهش قیمت و بهبود قابلیت انعطاف تاکتیکی را شروع کرد.طرح در پایان 1978 کامل شد و نتیجه خانواده موشک های Kh-25MP ( ضد رادار ) Kh-25 ML ( هدایت لیزری) Kh-25MR ( هدایت رادیویی ) بود.
Kh-27PS /Kh-25 MP با یک موتور دو رنج مجهز شد که می توانست بوسیله کاهش سرعتش طی مرحله پرواز اولیه بردش را به 60 کیلومتر افزایش دهد.سر راداری غیر فعال این موشک مجهز به 2 آنتن تنظیم شده با فرکانس راداری 2 سیستم دفاع هوایی بسیار مشهور غربی بود. سیستم های دفاع هوایی به ترتیب : Hawk و Nike Hercules بودند.
همچنین موشک با یک خلبان اتوماتیک مجهز شد که قادر به اجرای حرکت Hump ( قوز ) در مرحله پایانی پرواز بود بطوری که هدف را در یک زاویه 20-30 درجه ایی بزند و بدین گونه تاثیر کلاهک بهتر شود.

KH-58 (کد ناتو : AS-11 Kilter ) موشک ضد رادار روسی با برد 120 کیلومتر است و تا سال 2004 میلادی (در غالب نمونه KH-58U )به عنوان موشک اصلی ضد راداری ارتش روسیه و متحدان طراز اول ان محسوب می شد.این موشک سرانجام بوسیله موشک ضد رادار قدرتمتد KH-31 بازنشسته شد .
در طول سال 1980 میلادی یک نمونه برد بلند از KH-58 ( به نام KH-58U ) با توانایی قفل پس از پرتاب ساخته شد.ادامه توسعه و ارتقا این موشک با فروپاشی شوروری به مانند دیگر طرح های شوروی دستخوش تغییراتی شد و دفتر مذکور نمونه ایی را از KH-58 برای صادرات تولید کرد.
KH-58U : نمونه ارتقا یافته KH-58 با بردی بیشتر و با قابلیت قفل پس از پرتاب
KH-58E : نمونه ساخته شده از KH-58U برای صادرات در سال 1991
KH-58EM : نمونه ارتقا یافته نمونه E برای صادرات
KH-58UshE : نمونه ارتقا یافته از بروزرسانی راداری برای استفاده در جنگنده SU-30MK
KH-58UShK : نمونه به نمایش درامده در نمایشگاه ماکس 2007 با 4 باله کنترلی

اواین ازمایش Kh-29 در سال 1976 انجام شد و پس طی ازمایشات فنی مختلف در سال 1980 در دو مدلKh-29L با هدایت نیمه فعال لیزری وKh-29T با هدایت تلویزیونی وارد خدمت شد.

این موشک قبل از پرتاب تصویری از محل مورد نظر را بر روی صفحه نمایش موجود در کاکپیت جنگنده نمایش داده (طریقه هدف گیری) و پس از پرتاب از نوع شلیک و فراموش کن (fire-and-forget) می باشد.Kh-29T کمی سنگین 680 کیلویگرم است و دارای سرعت پرواز کمتری نسبت به نمونه Kh-29L است.این موشک با طول 3.8 متری و قطر 380 میلیمتری دارای کمینه برد 3 و بیشینه برد 12 کیلومتر است .

سی-801 نامی است که بعدا به نمونه صادراتی این موشک اطلاق شد.ساخت سی-801 گامی مهم در صنایع نظامی چین به حساب می اید چزا که کشور چین با ساخت موشکی به مراتب بهتر و انعطاف پذیر از نسل قبلی موشک های ضد کشتی خود(کرم ابریشم) می توانست ضمن الهام گرفتن از این طرح در توسعه طرح های موشکی اینده قادر به توسعه نمونه های ضد کشتی جدیدی (چون ساخت نمونه توربوجت و ...) از این طرح نیز بود به همین خاطر هم است که سی-801 را بعنوان نسل دوم موشک های ضد کشتی ساخت چین عامل کلیدی در پیشرفت فناوری های نظامی چین به حساب می اورند و ان را کمکی اساسی در به روز شدن صنایع دریایی نظامی قدیمی (کهنه) چین می دانند.
از لحاظ ظاهر C-801 از یک بدنه یکپارچه استوانه ایی با سری مخروطی شکل تشکیل می شود.در میانه موشک 4 باله تقریبا مثلثی شکل و در انتها نیز 4 باله دیگربر روی بدنه نصب شده است.قسمت متصل شده انتهایی موشک که از لحاظ ظاهری یکپارچه ایی کاملی با بدنه ندارد در واقع تقویت کننده راکتی موشک است که پس از پرتاب و اتمام سوخت از موشک جدا می شود.از لحاظ ظاهر(بدون احتساب بخش بوستر) این موشک شباهت ظاهری زیادی به موشک فرانسوی اگزوست دارد , درست همانند حرفی که در مورد این موشک وجود دارد , ولی به غیر ازاین دو موشک تشابه قابل ذکری دیگری ندارند.بر خلاف ظاهر اگزوست این موشک (با احتساب بخش بوستر) از لحاظ ترکب بندی باله ها و بدنه شباهت قابل قبولی با شکل ظاهری موشکی چون هارپون دارد در کنار این موضوع دو موشک از لحاظ ظول و قطر نیر شباهت هایی با هم دارند به هر حال بر طبق سابقه چینی ها در استفاده موثر از تسلیحات سایر کشورها می توان متصور بود که دو موشک فوق چندان هم در ساخت و پیدایش موشک چینی بی تاثیر نبوده باشند.سی-801 دارای طول مجموع 5.81 و قطر0.36 متری است وزن پرتابی موشک بانضمام متعلقات بوستر 815 کیلوگرم ذکر شده است.
نمونه زمین و کشتی پرتاب سی-801 حداقل برد 8 و حداکثر برد 40 کیلومتر دارند در حالی که بیشه برد در نمونه هواپرتاب به 50 کیلومتر میرسد.یک نمونه تغییر یافته از موشک سی-801 نیز تحت نام YJ-12گزارش شده است که از بیشینه برد 70 کیلومتری برخوردار است.
ایران نیز ممکن است ما بین سال های 1987-88 , 100 موشک سی-801 به همراه 8 پرتاب کننده ان را وارد کرده باشد و در سال 1994 نیز خبرهای مبنی بر در اختیار داشتن 200 موشک سی-801 و تولید تحت لیساتس این موشک در خاک ایران تحت نام تندر نیز , نه به صورت تایید شده , گزارش شده است ناگفته نماند چین صادرات نمونه دفاع ساحلی از این موشک به ایران را تایید و اعتقاد به صادر کردن ان دارد به هر حال ایرانیان با یکپارچه سازی این موشک با جنگنده های F-4 خودشان اقدام به ارزیابی انان کردند در همین راستا در سال 1997 و در جریان ازمایش نهایی این موشک توسط نیروی هوایی ایران دو موشک سی-801 کی از جنگنده/بمب افکن فانتوم این نیرو شلیک شد.!

موشک های هوا پرتاب ضدکشتی خانواده کوثر:
خانواده موشك هاي كوثر شامل 4 موشك مي باشد.موشك هاي اين خانواده موشك هايي كوتاه برد هستند كه حداكثر برد آنها 25 كيلومتر و حداقل برد آنها 15 كيلومتر مي باشند. اين موشك ها را با توجه به اندازه ي كوچك و وزن كم مي تواند از ساحل ، كشتي ، هلي كوپتر و جنگنده شليك كرد.
اين موشك ها عبارتند از :
C-701T
اين موشك ساخت كشور چين با بردي حدود 20 كيلومتر است و تكنولوژي آن به دهه ي 90 باز مي گردد. اين موشك هم اكنون در داخل ايران توليد مي شود.
C-201R
اين موشك نيز ساخت كشور چين با برد 25 كيلومتر است و اخيرا توسط كشور چين طراحي و ساخته شده در واقع اين موشك از تكنولوژي روز بهره مي برد.اين موشك نيز هم اكنون در ايران ساخته مي شود.
دو موشك TL-10A و TL-10B
اين دو موشك توسط جمهوري خلق چين ساخته شده اند و برد 15 كيلومتري را دارا هستند. اين موشك ها نيز از تكنولوژي روز بهره مي برد و در داخل ايران توليد مي شوند. اين دو موشك بسيار به هم شبيه بوده و تنها فرق آنها در سيستم هدايتي اين دو موشك است.

موشک هواپرتاب ضد کشتی C-704 :
احتمال برخورد به هدف این موشک به نقل از مسئولین سازنده ان در حدود 96 درصد است.

پیشران موشک مشابه پیشران مدل امریکایی ماوریک بوده و برد آن 15 کیلومتر است.مدل افزایش برد یافته ان نیز که می تواند از ناوبری ماهواره ای جی پی اس استفاده نماید،ساخته شده است.این سلاح که محصول پایه ان به نام کایت 2000 نامگذاری شده است،قابل حمل و بکارگیری توسط هواپیماهای اف 4 ای و اف 5 را می باشد.کایت می تواند 172 عدد بمب کوچک ضدنفر و تاسیسات را با خود حمل کند.

موشک هواپرتاب ضد کشتی رعد:
قابل توجه است که موشک C802 یا کرم ابریشم چین نیز از روی موشک روسی ساخته شده و نمونه هایی که ایران تولید نموده،تفاوت های عمده ای با نمونه های روسی و چینی داشته و بومی شده اند.با توجه به اینکه با هواپایه نمودن موشک،برد ان نیز افزایش می یابد با فرض نزدیکی موشک رعد با کرم ابریشم مشخصات این موشک به شرح زیر است:
قطر:36 سانتیمتر
پهنای بال:1.18 متر
وزن:555 کیلوگرم
پیشران: توربوفن
برد:200 تا 300 کیلومتر
هدایت:اینرسی همراه با راداری فعال
سرجنگی:165 کیلوگرم حاوی HE
بمب هوا به زمین قاصد:


موشک هوا به زمین ستار(Sattar) :
نوعی موشک هوا به زمین با هدایت لیزری است که در 3 نمونه مختلف تولید و برای اولین بار در سال 1999 به نمایش گذاشته شده است.
برابر گزارش ها،نمونه سوم این موشک نیز تولید و هواپیماهای اف4 و اف 5 میتوانند این موشک را حمل کرده و بکار گیرند.برابر براورد کارشناسان غربی ستار-1 از نظر اندازه شبیه موشک هوا به هوای ماوریک و از نظر شکل ظاهری مانند موشک هارپون امریکاست. ستار دارای دماغه ای کوچک حاوی حسگر نیمه فعال لیزری شبیه موشک مشابه فرانسوی AS30-L و دارای باله های ذوزنقه ای متمایل به عقب در قسمت ابتدایی بدنه است. این موسک حدودا 2.5 متر طول،30 سانتی متر قطر و 210 کیلوگرم وزن دارد.سر جنگی موشک حاوی مواد انفجاری شدید به وزن 55 کیلوگرم بوده و برد ان 20 کیلومتر است.
بررسی های ابتدابب از ستار 1 نشان میدهد که این نمونه محصول دیگری است و بنظر می رسد از بمب MK&O به عنوان سرجنگی استفاده شده است.
در جلو این محصول حسگر نیمه فعال لیزری و در عقب آن سطوح کنترل ائرودینامیک مرکب از چهار باله قرار دارد.حسگر و مشخصات هدایت لیزری استفاده شده در این موشک همانند Paveway-2 امریکا، KAB-15000L شوروی و بالاخره افر Opher رژیم صهیونیستی می باشد.
عقیده بر این است که پیشران موشک مشابه نمونه اولیه ان(ستار-1) از نوع سوخت جامد بوده،ولی در سطوح کنترل ائرودینامیک ان تغییرات لازم انجام شده است.برد این موشک 30 کیلومتر است.
گزارش دیگری حاکی است که نمونه سوم این موشک نیز بر روی هواپیمای F-4E در برد 10 کیلومتر ازمایش شده است.این موشک علاوه بر حسگر لیزری می تواند از حسگر الکترواپتیک نیز استفاده نماید.

● منابع : سنترال کلوب،سایت میلیتاری،وکی پدیا،گلوبال سیکوریتی،شماره 356 مجله صف،وبلاگ بلند اسمان،وبلاگ هوانورد و...
● نويسنده: امیرحسام ملایی یگانه
● با تشکر ویژه از: اقا رضای عزیز(shola) و اقای سامان مردانی
Copyrights©Moshaki-nezami.blogfa.com
برچسب های فارسی: نیروی هوایی ایران ، موشک های هوا به هوا ، موشک هوای هوا به زمین ، موشک کوثر ، موشک ستار ، پروژه ارشد ، پروژه عصر 67 ، موشک فاطر ، موشک زوبین ، موشک قدر ، موشک قاصد ، موشک ماوریک ، بمب هدایت شونده ، موشک های ایران ، بمب های نیروی هوایی ، بمب های اف 4 ، موشک های هدایت لیزری ، کلاهک انفجار شدید ، توان هوایی ایران ، جهاد خودکفایی
